Stypendyści programu Rozstaje 2022-2026

W ramach dwóch pierwszych edycji stypendium Rozstajów dla ukraińskich dziennikarzy, pisarzy i eseistów przyznaliśmy 14 stypendiów.

W 2026/27 przekażemy kolejnych sześć stypendiów.

Rezultatami programu jest ponad 150 publikacji w kilkunastu językach świata. Więcej o efektach pierwszej i drugiej edycji.

I EDYCJA:

Ałła Waskowska

Dziennikarka sportowa, od sześciu lat pracuje w telewizji;

• Maraton bez końca. Historia jednej rodziny ukraińskich sportowców, ich wkładu w walkę o zwycięstwo. Orysia, Dmytro i Jurij “dobrze znają wartość wygranej i wiedzą, że nie wolno poddawać się w pół drogi, mimo przeszkód, które są im stawiane”, publikacja w Onet.pl

Artem Czech

Pisarz, autor ponad 10 książek, aktualnie służy w ukraińskim wojsku;

• Pięć dolarów miesięcznie, esej autora służącego w ukraińskim wojsku, w którym opowiada on o sztuce, jego intymnej relacji z muzyką, jedyną formą sztuki, która została mu po wybuchu wojny; publikowane w Magazynie Pismo
• Wino jednego zbioru, tekst o wojnie i służbie w wojsku jako doświadczeniu pokoleniowym ukraińskich 30. i 40. latków. “Każdy z nas w inny sposób dochodził do uświadomienia sobie, że jest Ukraińcem i że jego obowiązkiem jest obrona własnego kraju, a także swojej – nie zawsze dookreślonej – tożsamości, swojego – nie zawsze ojczystego – języka, ale w końcu osiągnęliśmy wspólny mianownik.” – pisze Czech; publikowane w Tygodniku Powszechnym

Myrosław Łajuk

Pisarz, dziennikarz, scenarzysta;

• Krok nad pępowiną. Jak Ukrainki rodzą w czasie wojny. Jak to jest – dawać życie w czasach, gdy życie jest odbierane? Tego dowiadujemy się z historii dwóch kobiet oraz opowieści lekarza z Irpinia. Publikowanu w “Dużym Formacie”
• Więźniowie obowiązku i więźniowie ciał. “Na początku rosyjskiej inwazji w 2022 roku, wielu Ukraińców stanęło przed wyborem: ratować się ucieczką czy zostać na miejscu i pomagać innym? Problem był bardziej złożony, gdy „innymi” okazywali się bliscy, którzy byli niepełnosprawni ruchowo lub przewlekle chorzy.” Autor opisuje historię trzech osób – Olgi z Kijowa, która opiekowała się leżącą matką w ostatnim stadium demencji, Jewhena z Charkowa i jego babci, która w przeddzień wybuchu otwartej wojny złamała nogę i trafiła do szpitala oraz Ołeksija z Charkowa, który od pierwszych dni ratował osoby porzucone przez rodziny. publikacja w wp.pl,

Ola Rusina

Dziennikarka, członkini PEN Club Ukraina, autorka książek dla dzieci;

• Ola Rusina, Little Mariupol; swój ostatni artykuł sprzed wybuchu otwartej wojny autorka poświęciła społeczności zgromadzonej wokół parafii pw. Petra Mohyły w Mariupolu – centrum promującym kulturę ukraińską w Donbasie. Dziś wraca do tematu i opisuje działania społeczne realizowane przez uchodźców z miasta, którzy przenieśli się do m. Dniepr. publikacja w wp.pl,
• Ola Rusina, Nowy Jork, historia nastolatków pochodzących ze wsi Niu Jork, które od 2014 roku znajduje się na linii frontu rosyjsko-ukraińskiego. Młodzież, wspólnie z działaczami społecznymi, planowała na 2022 r. szereg projektów kulturalnych. Po wybuchu nowej fazy walk, większość mieszkańców została ewakuowana do Dniepru, Kijowa i Lwowa. publikacja w wp.pl,

Roman Kabaczij

Historyk, publicysta, dziennikarz, tłumacz;

Wira Kuryko

Reporterka, pisze dla “The Ukrainians”, “Reporters”, “Lokalnej Istoriji” i in.;

• Dniem i nocą, mężu, publikowane w Dużym Formacie. “Mijają miesiące nieznośnego bólu – żyję sama, ale przed kolacją zawsze sięgam po dwie łyżki. Kiedy wychodzę ze sklepu, przytrzymuję drzwi, bo z tyłu powinien iść on z siatkami w ręku”. Autorka opisuje własne doświadczenia relacji z mężem walczącym w ukraińskiej armii.

Oleh Krysztopa

• W tekście Konwencja autor opisuje swoje doświadczenia pracy w Sztabie Koordynacyjnym do spraw Postępowania z Jeńcami Wojennymi i spotkań z ukraińskimi oraz rosyjskimi jeńcami wojennymi. “Gdybym zobaczył go bez znajomości kontekstu, mógłbym współczuć temu mężczyźnie. Ale nie tutaj, nie teraz. To rosyjski żołnierz. Przyjechał do Ukrainy, żeby mnie zabić.” – pisze. Tekst publikowany w Dzienniku. Gazeta Prawna.

II Edycja

OLHA KUPRIAN – pisarka specjalizująca się w literaturze dziecięcej. Pracuje z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi w dziedzinie edukacji literackiej jako wykładowca i prowadzący warsztaty. Działa w Laboratorium Czytelnictwa Dziecięcego Młodzieżowej Akademii Nauk Ukrainy. Opracowała podręcznik „Żywi pisarze: Jak rozmawiać z dziećmi o wojnie i pokoju”.

• „Książki z miłości, nie dla wojny” w Dwutygodniku
• „To jest właśnie dom” w Magazynie Literacki Książki

RADOMYR MOKRYK – historyk, kulturoznawca i publicysta. Autor książki „Bunt przeciwko imperium” wydanej po ukraińsku i czesku. Obronił pracę doktorską na Uniwersytecie Karola w Pradze. Obecnie jest wykładowcą na Ukraińskim Uniwersytecie Katolickim we Lwowie. Publikuje teksty na temat historii i kultury Europy Środkowo-Wschodniej.

• Cień kolonii. Jak Ukraińcy odzyskują swój język, Plus-Minus
• Solidarność zniewolonych, Plus Minus

IHOR KRUCZYK ur. w 1988 r. ukończył studia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Tarasa Szewczenki w Kijowie. Jest autorem sześciu książek i wielu artykułów w czasopismach m.in. „National Geographic”, „Literaturna Ukraina”i „Dzerkalo Tyżnia”.

• Żartem rozładuj napięcie, Dziennik Gazeta Prawna
• Sztuka zza krat, NEW.ORG.PL

JULIA STACHIWSKA – poetka, tłumaczka, ilustratorka. Jej wiersze ukazywały się po polsku w czasopismach i antologiach poetyckich.

• Pejzaż z krwawnikiem, WP.PL

LUBOW JAKYMCZUK – ukraińska pisarka i scenarzystka. Autorka kilku tomików poezji, w tym wydanych w Polsce „Moreli Donbasu” i „Produkcji czułości”. Autorka reportaży do książki brytyjskiego fotografa Marka Nevilla “Stop Tanks With Books” (2022). Jej teksty ukazywały się w BBC, New Statements, l’Obs Magazine. W 2022 wykonywała swój wiersz na gali Nagrody Grammy.

• Tajne wykłady w rosyjskiej katowni, Duży Format

OLENA SOŁODOWNIKOWA – dziennikarka, autorka scenariuszy filmów dokumentalnych. Redaktorka naczelna portalu www.ukrainian.media. Autorka serii wywiadów książkowych z zagranicznymi ekspertami „Niepokojące rozmowy o zwycięstwie” (2023). Jako reżyserka i scenarzystka zrealizowała filmy “Painted history” prezentujący karykaturę jako narzędzie edukacji i propagandy, „Revolution in the Sights” z refleksjami uczestników kijowskiej rewolucji osiem lat później, „War Syndrome. I’m Used to Killing” o syndromie posttraumatycznym w wojsku.