Māris Salējs

Marians Rižijs (pseudonim Māris Salējs, ur. 1971 w Rydze) – łotewski tlumacz, poeta. Mieszka i pracuje w Rydze (Łotwa). Dysertacja – monografia o poecie Uldise Berziņše (Uldis Bērziņš. Dzīvē un laiktelpas poētika, 2011, Nagroda Roczna  Literacka). Tłumaczy z polskiego, ukraińskiego, białoruskiego, rosyjskiego.
Przekłady Czesława Miłosza (Rodzinna Europa, 2011), Stanisława Wyspiańskiego (Wesele, 2007), Andrzeja Sapkowskiego (Ostatnie życzenie, 2016; Miecz przeznaczenia, 2018), Serhija Żadana (Mezopotamia, poezja, 2019). W czasopismach literackich publikacji przekładów poezji międzywojennej polskiej – Bolesława Leśmiana, Konstanty Ildefonsa Gałczyńskiego, Juliana Tuwima, Józefa Czechowicza, Aleksandra Wata i.i. Że współczesnej poezji polskiej – V.Szymborska, Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, Marcin Sendecki i.i. Tlumaczony na polski, rosyjski, ukraiński,  czeski, angielski, turecki, fiński, węgierski i litewski. Wydał pięć tomów wierszy: Māmiņ es redzēju dziesmu (Matko, widziałem piosenkę, 1999), Mana politika (Moja polityka, 2001, Nagroda Anny Dagdy),  Nedaudz vairāk  (Trochę więcej, 2013), Kā pirms pērkona (Jakby przed grzmotem, 2013, Nagroda Ojārsa Vācietisa); Tuvošanās (Zbliżanie się, 2018). Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (9. VI 2009.)

Latvian translator and poet. He works and lives in Riga, Latvia. His thesis was a monogaph of poet Uldis Bērziņš (Dzīvē un laiktelpas poētika, 2011, won Annual Literary Prize). He translates from Polish, Ukrainian, Belarussian and Russian into Latvian. He has translated works of Czesław Miłosz (2011), Stanisław Wyspiański (2007), Andrzej Sapkowski (2016), Serhij Żadan (2019), Bolesław Leśmian, Konstanty Ildefons Gałczyński, Julian Tuwim, Józef Czechowicz, Aleksander Wat, Wisłąwa Szymborska, Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki, Marcin Sendecki and others. His works have been translated into Polish, Ukrainian, Czech, English, Turkish, Finnish, Hungarian and Lithuanian. He published five books of poetry: Māmiņ es redzēju dziesmu (1999),  Mana politika (2001, Anna Dagda Award), Nedaudz vairāk  (2013),  Kā pirms pērkona ( 2013,Ojārs Vācietis Award); Tuvošanās (2018). He received Decoration of Honor Meritorious for Polish Culture (2009.)

Māris Salējs (īstajā vārdā Marians Rižijs) – Dzejnieks, atdzejotājs un literatūrzinātnieks. Dzimis 1971. gadā. Beidzis Rīgas Lietišķās mākslas vidusskolu, Latvijas Mākslas akadēmijas tekstilmākslas nodaļu, LU Sociālo zinātņu fakultātes Bibliotēkzinātnes un informācijas maģistrantūru un Humanitāro zinātņu fakultātes literatūrzinātnes doktorantūru. Četru dzejoļu krājumu – „Māmiņ es redzēju dziesmu” (1999), „Mana politika” (2001, Annas Dagdas godalga), “Nedaudz vairāk” (2013), “Kā pirms pērkona” (2016, Ojāra Vācieša prēmija) autors. Sarakstījis monogrāfiju „Uldis Bērziņš. Dzīve un laiktelpas poētika” (2011, Literatūras gada balva, speciālbalvu kategorija). Saņēmis Polijas Kultūras ministrijas ordeni “Par nopelniem Polijas kultūras labā” (2009). Atdzejo un tulko no ukraiņu, poļu u.c. slāvu valodām. No ukraiņu valodas atdzejojis Ivana Franko, Igora Rimaruka, Jurija Sadlovska, Romāna Sadlovska, Nazara Gončara, Ivana Lučuka, Ostapa Slivinska un Vasila Lozinska dzeju.

Māra Salēja dzeja ir atdzejota ukraiņu, lietuviešu, angļu, krievu, poļu, turku, somu u.c. valodās.

Fot. Gosia Kawka

Translations

01.08.2019 Miłosz Waligórski

da capo

Kungs un kundze (“kaimiņ, “kaimiņien”) lēnām, ritmiskām kustībām, pēdējiem spēkiem rāpās, nepārmijot ne vārda, ieturot pieklājīgu distanci, kuru tikai virsotnē, iespējams, bezspēkā apjaušot lavīnas nenovēršamību – pēkšņi saīsināja viņas zvaigāšana: “Jā, izdrāz, jākli, izdrāz mani, plancku!” – zilbi pa zilbei...
Read on >>
01.08.2019 Miłosz Waligórski

da capo

Pan i pani („sąsiedzie”, „sąsiadko”) rozkołysani w rytmicznym, monotonnym ruchu mozolnie wspinali się bez słowa, zachowując do siebie grzecznościowy dystans, który dopiero u szczytu – być może z bezsilności wobec zbliżającej się lawiny – nagle skróciło jej plugawe rżenie: „Tak,...
Read on >>
01.08.2019 Miłosz Waligórski

cilvēks četrstāvīgais

(ieskaitot pagrabu un bēniņus) līdz pusei ar oglēm piebērtā ķermeņa pagrabā viņš stāv pie sienas (līdzās ventilācijas šahtai) un klausās kā žāvējas veļa trīs stāvus augstāk viņa elpas korē ir dūmi   © Copyright for the Latvian  translation by Marians...
Read on >>
01.08.2019 Miłosz Waligórski

człowiek czteropiętrowy

(licząc piwnicę i strych) w piwnicy ciała do połowy wypełnionej węglem stoi przy ścianie (tam gdzie pion wentylacyjny) i nasłuchuje bielizny która suszy się trzy piętra wyżej na czubku jego oddechu jest dym   z tomu Sztuka przekładu (2018, Forma, Szczecin)
Read on >>
01.07.2019 Miłosz Waligórski

talerz satelity

(coś za coś)                              Co ma ożyć w pieśni, zaginąć powinno w rzeczywistości.                            ...
Read on >>