{"id":334,"date":"2019-07-29T15:11:38","date_gmt":"2019-07-29T13:11:38","guid":{"rendered":"https:\/\/rozstaje.art\/?p=334"},"modified":"2020-11-11T14:41:37","modified_gmt":"2020-11-11T13:41:37","slug":"miedzymorze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rozstaje.art\/en\/miedzymorze\/","title":{"rendered":"Mi\u0119dzymorze"},"content":{"rendered":"

Konieczna<\/strong><\/p>\n

A ja lubi\u0119 S\u0142owacj\u0119.<\/p>\n

Zawsze to m\u00f3wi\u0119 Orie\u0161kowi: gadaj, co chcesz, a ja lubi\u0119 S\u0142owacj\u0119.<\/p>\n

\u2013 A S\u0142owacja ma to w dupie \u2013 m\u00f3wi Orie\u0161ek i pewnie ma racj\u0119.<\/p>\n

Przejechali\u015bmy granic\u0119 polsko-s\u0142owack\u0105 pod Konieczn\u0105 i zjechali\u015bmy na parking. Nie do ko\u0144ca by\u0142o wiadomo, gdzie si\u0119 tu ko\u0144czy\u0142o terytorium Polski, a gdzie S\u0142owacji. Czy Polska si\u0119 zaczyna\u0142a po\u015brodku trawnika przy parkingu? Czy od razu za kraw\u0119\u017cnikiem? \u2013 zastanawia\u0142em si\u0119. Ale je\u015bli od razu za \u2013 to dziwne, bo kostka, jak\u0105 wy\u0142o\u017cono biegn\u0105c\u0105 przez trawnik \u015bcie\u017ck\u0119, by\u0142a jako\u015b ma\u0142o polska. Nie widywa\u0142em takiej w Polsce. Na S\u0142owacji ju\u017c pr\u0119dzej, cho\u0107 te\u017c nie by\u0142em pewien. Kto j\u0105 k\u0142ad\u0142? Polacy czy S\u0142owacy? Kto, zastanawia\u0142em si\u0119, kosi\u0142 traw\u0119 na trawniku?<\/p>\n

Chodzi\u0142em po tym trawniku w t\u0119 i z powrotem jak kto g\u0142upi i zastanawia\u0142em si\u0119, kt\u00f3re \u017ad\u017ab\u0142a trawy s\u0105 pod w\u0142adz\u0105 polskiego rz\u0105du i prezydenta, a kt\u00f3re s\u0142owackiego. Policjanci patrzyli na mnie dziwnie. I polscy, i s\u0142owaccy. Bo dwa radiowozy sta\u0142y obok siebie na parkingu, kt\u00f3ry ju\u017c ewidentnie znajdowa\u0142 si\u0119 po s\u0142owackiej stronie. S\u0142owackiej \u2013 ale jako\u015b nie do ko\u0144ca. Jako\u015b nie do ko\u0144ca s\u0142owacko\u015b\u0107 si\u0119 nad tym parkingiem unosi\u0142a. Pewnie dlatego, \u017ce granicy ju\u017c nie by\u0142o i jako\u015b si\u0119 to polskie powietrze ze s\u0142owackim miesza\u0142o o wiele bardziej swobodnie ni\u017c wtedy, gdy trzeba by\u0142o pokazywa\u0107 dokumenty i otwiera\u0107 baga\u017cniki. Poza tym \u2013 jako\u015b zawsze to, co znajdowa\u0142o si\u0119 tu\u017c za granic\u0105, trudno by\u0142o mi traktowa\u0107 serio. Jako prawdziw\u0105 zagranic\u0119 ze wszystkimi jej zagranicznymi sprawami. Tu by\u0142o za blisko. Widzia\u0142o si\u0119 ten parking z Polski. C\u00f3\u017c to za zagranica, kt\u00f3ra wida\u0107 zza granicy. To jakie\u015b akwarium, nie zagranica. Wybieg dla zagraniczniak\u00f3w. Witryna zagranicy.<\/p>\n

Patrzy\u0142em na twarze policjant\u00f3w polskich i s\u0142owackich. Polscy mieli w twarzach co\u015b mocno polskiego. Znajomego do b\u00f3lu. Albo tak mi si\u0119 wydawa\u0142o. Byli wysocy, napakowani i przypominali troch\u0119 tankietki. S\u0142owaccy mieli ja\u015bniejsze w\u0142osy, byli troch\u0119 ni\u017csi, troch\u0119 jakby bardziej mi\u0119kcy, i w ruchach, i w rysach. Pr\u00f3bowa\u0142em sobie wyobrazi\u0107 polskich policjant\u00f3w w s\u0142owackich mundurach i s\u0142owackich w polskich. Na pocz\u0105tku troch\u0119 mi tu zgrzyta\u0142o, a p\u00f3\u017aniej jako\u015b przestawa\u0142o.<\/p>\n

Ale budy handlowe, kt\u00f3re sta\u0142y przy parkingu, mia\u0142y w sobie co\u015b ewidentnie niepolskiego. Przypomina\u0142y proste, bezpretensjonalne ma\u0142e domki albo turystyczne bungalowy. Cztery \u015bciany, wej\u015bcie, spadzisty dach pokryty papodach\u00f3wk\u0105. Intuicja mi podpowiada\u0142a, \u017ce w Polsce wygl\u0105da\u0142yby jako\u015b inaczej. \u017be by\u0142yby z pustak\u00f3w, by\u0107 mo\u017ce ob\u0142o\u017cone sajdingiem albo oklepane tynkiem barankiem. Obwieszone reklamami piwa Harna\u015b, \u017bywiec czy Tyskie. Albo mia\u0142yby po prostu inny kszta\u0142t, bardziej klockowaty. I firanek by nie mia\u0142y w oknach. Mo\u017ce zreszt\u0105 tylko mi si\u0119 to wszystko wydawa\u0142o. Bo przecie\u017c w sumie budy jak budy. Opisane by\u0142y dwuj\u0119zycznie. Na jednej, \u017c\u00f3\u0142tej, wisia\u0142 niby napis \u201ePotraviny\u201d, ale zaraz \u201epolska w\u00f3dka super ceny\u201d. Na drugiej by\u0142o napisane \u201etania w\u00f3dka\u201d i nie wiadomo dlaczego \u201eBumerang\u201d. I te\u017c, \u017ce \u201esuper ceny\u201d. Gliniarze patrzyli przez chwil\u0119, jak chodz\u0119 po trawniku, po czym wr\u00f3cili do przyciszonej rozmowy. Ciekawy by\u0142em, czy wzajemnie ci polscy i s\u0142owaccy policjanci te\u017c dyktuj\u0105 sobie do notesik\u00f3w dane spisanych os\u00f3b, jak to robi\u0105 polscy, gdy tylko kto\u015b zatrzyma si\u0119 na uboczu.<\/p>\n

Z lasu wyszed\u0142 jaki\u015b facet i od razu zrobi\u0142o si\u0119 jeszcze bardziej s\u0142owacko. Facet by\u0142 starszy, mia\u0142 lekko podkr\u0119cone w\u0105sy, by\u0142 w my\u015bliwskim, alpejskim kapelusiku i w zgrzebnym, lecz schludnym stroju, kt\u00f3ry wygl\u0105da\u0142 tak, jakby uszyto go specjalnie po to, by chodzi\u0107 w nim do lasu. Wygl\u0105da\u0142 ten facet jak emanacja Europy \u015arodkowej. Jak gajowy z Rumcajsa. Po tym kapelutku od razu by\u0142o wida\u0107, \u017ce to S\u0142owak. W ka\u017cdym razie nie Polak. Polacy takich nie nosz\u0105. A je\u015bli nosz\u0105, to rzadko. Taki kapelutek by\u0142 niemiecki. Tyrolski. Niby \u015brodkowoeuropejski, ale nie oszukujmy si\u0119. Kojarzy\u0142 si\u0119 z niemieck\u0105 przestrzeni\u0105 cywilizacyjn\u0105.<\/p>\n

No ale na Niemca facet te\u017c nie wygl\u0105da\u0142. Jego str\u00f3j do lasu wygl\u0105da\u0142 na stary i nabyty jednak w kraju ludowym. Ju\u017c bardziej na Czecha wygl\u0105da\u0142. Bo niemieckawy kapelutek plus ten str\u00f3j specjalnie do lasu (nasi by pewnie, my\u015bla\u0142em, poszli w czym b\u0105d\u017a), ale uszyty w komunie. Ale tu by\u0142a S\u0142owcja, wi\u0119c, za\u0142o\u017cy\u0142em, pewnie S\u0142owak, bo w czasach Czechos\u0142owacji te kapelutki, czemu nie mog\u0142y zaw\u0119drowa\u0107 i na S\u0142owacj\u0119. W ko\u0144cu byli\u015bmy w g\u00f3rach i cho\u0107 to nie Alpy, to g\u00f3rska kultura alpejska mog\u0142a tutaj via czechos\u0142owackie Czechy dotrze\u0107. Mo\u017ce, kto wie, zaw\u0119drowa\u0142y ju\u017c wcze\u015bniej, gdy tu by\u0142y W\u0119gry, a S\u0142owacja by\u0142a ich cz\u0119\u015bci\u0105.<\/p>\n

No wi\u0119c \u2013 my\u015bla\u0142em \u2013 S\u0142owak. Albo Czech, kt\u00f3ry tu, na S\u0142owacj\u0119 przyjecha\u0142 za p\u0159\u00edrodou. Bo S\u0142owacja dla wielu Czech\u00f3w to co\u015b nadal swojskiego, tylko sielskiego. Agrarnie i g\u00f3rsko idyllicznego. Taka Rurytania dla Czech\u00f3w.<\/p>\n

Facet usiad\u0142 przy stoliku na skraju parkingu. Za plecami mia\u0142 siatk\u0119 okalaj\u0105c\u0105 dawny posterunek polskiego przej\u015bcia granicznego. Bardzo polsk\u0105 siatk\u0119, malowan\u0105 na zielono. I w og\u00f3le polski krajobraz \u2013 pag\u00f3rki wok\u00f3\u0142 Koniecznej, pola. Wyj\u0105\u0142 z chlebaka kie\u0142bas\u0119. To nie by\u0142o mi\u0119kka polska kie\u0142basa \u2013 to by\u0142a kie\u0142basa sucha, twarda. Ciemna. Wyj\u0105\u0142 kanapki opakowane w papier. Wyj\u0105\u0142 w ko\u0144cu butelk\u0119 piwa. S\u0142owackiego. Otworzy\u0142 otwieraczem. Jad\u0142 kanapki, przegryza\u0142 kie\u0142bas\u0105. I pi\u0142 piwo, ot tak, zwyczajnie. Nie jak nap\u00f3j wyskokowy, jak w Polsce, tylko jak piwo. Jak nap\u00f3j. Jak na S\u0142owacji. I w Czechach. Bez ostentacji, ale te\u017c bez \u017cadnego ukrywania si\u0119, bez tego klimatu robienia czego\u015b zakazanego w miejscu publicznym, jak by to by\u0142o w Polsce.<\/p>\n

Patrzyli na niego polscy policjanci, stoj\u0105cy przy zaparkowanym naprzeciw niego polskim radiowozie, i zastanawia\u0142em si\u0119, czy bulgocze w nich ten polski instynkt, \u017ceby podej\u015b\u0107, spisa\u0107, pouczy\u0107, kaza\u0107 wyla\u0107 piwo, wlepi\u0107 mandat i kr\u0119c\u0105c z wychowawcz\u0105 dezaprobat\u0105 g\u0142owami, poinformowa\u0107 o ustawie o wychowaniu w trze\u017awo\u015bci. Zastanawia\u0142em si\u0119, czy tylko si\u0142\u0105 si\u0119 powstrzymuj\u0105, by nie przej\u015b\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 parkingu i nie podej\u015b\u0107 do faceta w kapelutku. Tym bardziej, \u017ce nie by\u0142o pewne, czy ten stolik, przy kt\u00f3rym siedzia\u0142, nie stoi ju\u017c przypadkiem na polskim terytorium. Patrzyli na niego, potem zerkali na swoich s\u0142owackich koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy nie wykazywali facetem \u017cadnego zainteresowania. Polacy \u2013 tak sobie wyobra\u017ca\u0142em \u2013 nie wiedzieli, co robi\u0107. Mo\u017ce pr\u00f3bowali oceni\u0107, czy facet jest S\u0142owakiem, czy Polakiem. Bo je\u015bli Polak pije piwo na polskiej ziemi, to sprawa by\u0142aby jasna. Mandat, pouczonko, ochrzan, wychowania w trze\u017awo\u015bci, do widzenia. Je\u015bli S\u0142owak na polskiej, to ju\u017c bardziej skomplikowane. To znaczy normalnie nie by\u0142oby to skomplikowane, ale oto w\u0142a\u015bnie stoj\u0105 tutaj ze s\u0142owackimi kolegami i ogl\u0105daj\u0105 sobie wzajemnie notesiki, wi\u0119c jako\u015b tak g\u0142upio, zw\u0142aszcza \u017ce sprawa niejasna. Odpu\u015bciliby pewnie, zreszt\u0105 pewnie przed S\u0142owakami by im by\u0142o g\u0142upio, \u017ce si\u0119 cz\u0142owieka o piwo czepiaj\u0105. Kto wie, mo\u017ce wi\u0119c analizowali. Mo\u017ce pr\u00f3bowali dostrzec z daleka mark\u0119 piwa, rodzaj kie\u0142basy, zastanawiali si\u0119 by\u0107 mo\u017ce nad kwesti\u0105 kapelutka, mo\u017ce kombinowali, jak to w\u0142a\u015bciwie jest, bo s\u0142owacki obywatel na s\u0142owackiej ziemi, ba, nawet polski obywatel na s\u0142owackiej ziemi, to ju\u017c nie ich sprawa, nie ich odpowiedzialno\u015b\u0107 i nie ich ustawa o wychowaniu w trze\u017awo\u015bci.<\/p>\n

W ko\u0144cu po\u017cegnali si\u0119 ze S\u0142owakami, wsiedli do radiowozu i odjechali w stron\u0119 Gorlic. A S\u0142owacy w stron\u0119 Bardejowa. Facet w kapelutku tymczasem dojad\u0142 kie\u0142bas\u0119, dopi\u0142 piwo i odszed\u0142 powoli, nie spiesz\u0105c si\u0119, w kierunku Polski.<\/p>\n

\n

Fot. Foto \u00a9 z archiwum autora<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konieczna A ja lubi\u0119 S\u0142owacj\u0119. Zawsze to m\u00f3wi\u0119 Orie\u0161kowi: gadaj, co chcesz, a ja lubi\u0119 S\u0142owacj\u0119. \u2013 A S\u0142owacja ma to w dupie \u2013 m\u00f3wi Orie\u0161ek i pewnie ma racj\u0119. Przejechali\u015bmy granic\u0119 polsko-s\u0142owack\u0105 pod Konieczn\u0105 i zjechali\u015bmy na parking. Nie do ko\u0144ca by\u0142o wiadomo, gdzie si\u0119 tu ko\u0144czy\u0142o terytorium Polski, a gdzie S\u0142owacji. Czy Polska […]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":2220,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[150],"tags":[272,273,132,269,54,106],"yoast_head":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\t\n\t\n\n\n\t\n