{"id":338,"date":"2019-07-29T15:36:13","date_gmt":"2019-07-29T13:36:13","guid":{"rendered":"https:\/\/rozstaje.art\/?p=338"},"modified":"2021-04-19T16:41:32","modified_gmt":"2021-04-19T14:41:32","slug":"skok-wzwyz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rozstaje.art\/be\/skok-wzwyz\/","title":{"rendered":"Skok wzwy\u017c"},"content":{"rendered":"

Stella Walsh<\/strong><\/h3>\n

W szkole \u015bciga\u0142am si\u0119 z ch\u0142opakami,
\nz powodu musku\u0142\u00f3w i grubego karku
\nprzezywali mnie byczkiem z Montany. Mia\u0142am
\npowodzenie, zapraszano mnie na ta\u0144ce,
\nale to nie by\u0142 m\u00f3j \u015bwiat, najlepiej
\nczu\u0142am si\u0119 w trakcie biegu.<\/p>\n

Przed olimpiad\u0105 w Los Angeles w 1932
\nca\u0142ymi miesi\u0105cami obchodzi\u0142am urz\u0119dy, ale te gnojki
\nwci\u0105\u017c przek\u0142ada\u0142y moje papiery z k\u0105ta w k\u0105t.
\nBez sta\u0142ej posady nie mog\u0142am dosta\u0107
\nobywatelstwa. W ko\u0144cu zatrudnili mnie
\nw centrum sportowym w Cleveland.<\/p>\n

Wtedy si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce na igrzyska mog\u0105
\njecha\u0107 tylko ci, kt\u00f3rzy nie zarabiaj\u0105
\nna sporcie, wi\u0119c musia\u0142am zrezygnowa\u0107
\nz pracy. I zn\u00f3w szuka\u0107 roboty,
\nbo podr\u00f3\u017c do LA op\u0142aci\u0142am
\nz w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n

Przyj\u0119li mnie w instytucie polonijnym w Nowym Jorku.
\nTym sposobem wystartowa\u0142am w bia\u0142o-czerwonych
\nbarwach. Co ja si\u0119 p\u00f3\u017aniej nas\u0142ucha\u0142am,
\n\u017ce zdradzi\u0142am Ameryk\u0119. Jedynie Babe Didrickson
\ncieszy\u0142a si\u0119, \u017ce jestem Polk\u0105, bo dosta\u0142a moje
\nmiejsce w reprezentacji. \u017by\u0142am w biedzie
\ni przez d\u0142ugi czas bez obywatelstwa.<\/p>\n

Wy\u015bcig trwa zaledwie kilka sekund,
\nliczy si\u0119 tylko adrenalina. W Los Angeles
\nzaskoczy\u0142a mnie Hilda Strike. Wystrzeli\u0142a na starcie,
\nby\u0142a cholernie szybka, ale nie podda\u0142am si\u0119.
\nWyprzedzi\u0142am j\u0105, bij\u0105c rekord \u015bwiata.<\/p>\n

Polki nie mog\u0142y zrozumie\u0107, dlaczego
\nmimo zwyci\u0119stwa trzymam si\u0119 na uboczu,
\na ja ba\u0142am si\u0119, \u017ce zdradzi mnie przepocony str\u00f3j,
\n\u017ce zobacz\u0105 na nim co\u015b, czego nie powinny.<\/p>\n

Na olimpiadzie w Berlinie wygra\u0142a Helen Stephens.
\nNawiedzeni dziennikarze z Polski
\nutrzymywali, \u017ce jest m\u0119\u017cczyzn\u0105.
\nNie by\u0142a pi\u0119kno\u015bci\u0105, ale widzia\u0142am j\u0105
\nw szatni. Wreszcie udowodni\u0142a swoj\u0105 kobieco\u015b\u0107,
\na nawet pozwa\u0142a gazet\u0119. Pos\u0105dza\u0142a mnie o udzia\u0142
\nw tej insynuacji, dlatego z zemsty
\no\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce nie wie,
\nkim jest Stella Walsh.<\/p>\n

Rickie Clark<\/h3>\n

To si\u0119 nazywa niefart,
\nbabsztyl nie mia\u0142 przy sobie
\nnawet p\u00f3\u0142 centa. Jeszcze<\/p>\n

idiotka tak macha\u0142a r\u0119kami,
\n\u017ce strzeli\u0142em jej w pier\u015b.
\nUzna\u0142em, dobrze jej tak,
\nmog\u0142a sta\u0107 spokojnie.
\nWzi\u0119li\u015bmy z Donem nogi za pas,
\nna szcz\u0119\u015bcie nikt nas nie widzia\u0142.<\/p>\n

Gdyby stara nie by\u0142a
\nolimpijk\u0105, legendarn\u0105
\nStell\u0105 Walsh, by\u0142oby po
\nsprawie. Ma\u0142o tego,
\nokaza\u0142o si\u0119, \u017ce to facet.
\nKilka dni p\u00f3\u017aniej nawet
\nw telewizji m\u00f3wili o jej
\nptaszku i jajach jak orzeszki.<\/p>\n

By\u0142em w szoku i od razu
\nzadzwoni\u0142em do Dona,
\ncho\u0107 ustalili\u015bmy, \u017ce
\nnie b\u0119dziemy si\u0119 kontaktowa\u0107.
\nZamurowa\u0142o go.<\/p>\n

Wreszcie powiedzia\u0142, \u017ce
\npodobno babka, kt\u00f3r\u0105
\ngazety nazywa\u0142y ju\u017c
\nStella, the fella<\/em>, w latach czterdziestych
\nnawet mia\u0142a m\u0119\u017ca, jakiego\u015b
\nw\u0142oskiego boksera. Biedny
\nch\u0142op, pewnie do dzi\u015b leczy smutki
\nkurwami. Wyznaczyli nagrod\u0119
\nza nasze g\u0142owy, to tylko kwestia czasu,
\nkiedy jaki\u015b kumpel zakapuje
\nnas dla dziesi\u0119ciu patoli.<\/p>\n

Do luftu, skwitowa\u0142 Don,
\nale wiesz, na rogu Searsdale
\nAve i Broadview Road jest
\nsklepik. I co wiecz\u00f3r
\nzostawiaj\u0105 na zapleczu
\notwarte okno.<\/p>\n

Gretel Bergmann<\/strong><\/h3>\n

Kiedy by\u0142am nastolatk\u0105, uciek\u0142am do Londynu,
\nbo z powodu pochodzenia w Niemczech nie pozwolono mi
\ntrenowa\u0107 lekkoatletyki. Kiedy jednak Mi\u0119dzynarodowy
\nKomitet Olimpijski dopi\u0105\u0142 swego i \u017byd\u00f3w
\ndopuszczono do udzia\u0142u w zawodach, nazi\u015bci
\nzagrozili, \u017ce wezm\u0105 w obroty moj\u0105 rodzin\u0119.<\/p>\n

Musia\u0142am wr\u00f3ci\u0107 na treningi,
\n\u017ceby przygotowa\u0107 si\u0119 do zawod\u00f3w.<\/p>\n

Moja pierwsza my\u015bl by\u0142a taka, \u017ce celowo
\noddam kiepskie skoki, ale p\u00f3\u017aniej pokaza\u0142am im,
\nna co sta\u0107 \u017cydowsk\u0105 dziewczyn\u0119, ustanowi\u0142am
\nkrajowy rekord w skoku wzwy\u017c.<\/p>\n

Na zgrupowaniu dzieli\u0142am pok\u00f3j
\nz Dor\u0105, nigdy nie widzia\u0142am jej nago,
\nnie k\u0105pa\u0142a si\u0119 z nami. By\u0142a bardzo m\u0142oda
\ni my\u015bla\u0142y\u015bmy, \u017ce si\u0119 wstydzi, a ona
\npo prostu si\u0119 ba\u0142a.<\/p>\n

Ostatni list z Komitetu dosta\u0142am 16 lipca 1936 roku.
\nNapisali, \u017ce bardzo im przykro, ale nie mog\u0119
\nwystartowa\u0107 w olimpiadzie. Wszyscy
\nzawodnicy byli ju\u017c w drodze do Berlina,
\npowiedziano im, \u017ce dozna\u0142am kontuzji.<\/p>\n

Co z tego, \u017ce skaka\u0142am wy\u017cej,
\nzamiast mnie na olimpiad\u0119 wys\u0142ali Ratjen.<\/p>\n

Droga Gretel,<\/strong><\/h3>\n

u mnie nadal bez zmian
\ni wol\u0119 o tym nie m\u00f3wi\u0107,
\npo prostu chc\u0119 \u017cy\u0107 tak, \u017ceby nikt nie musia\u0142
\nodwraca\u0107 przy mnie wzroku. Nie chc\u0119 s\u0142ucha\u0107,
\n\u017ce ka\u017cdy dzie\u0144 jest darem, bo nawet
\npodarki maj\u0105 p\u0142e\u0107, a ja swojej nie
\nchc\u0119 wybiera\u0107.
\nNie chc\u0119 operacji.<\/p>\n

Lepiej zapomnie\u0107 o chwili, kiedy
\nokaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie mog\u0119 by\u0107 tym, kim jestem.
\nZreszt\u0105 nie zrozumiesz uczucia paniki czy wstydu,
\nkt\u00f3re wywo\u0142ywa\u0142 niechciany ca\u0142us od wielbiciela.<\/p>\n

Ani tego, w jakie zmieszanie wprawia
\nwidok \u0142adnej dziewczyny, kt\u00f3ra
\nbiegnie obok. Mo\u017ce to by\u0142a\u015b w\u0142a\u015bnie ty?
\nJak my\u015blisz, kim jestem: ch\u0142opakiem czy dziewczyn\u0105?
\nKogo przypominam bardziej?
\nNie pokaza\u0142a\u015b, do czego jest zdolna
\n\u017cydowska dziewczyna, nie dosta\u0142a\u015b
\nz\u0142ota od nazist\u00f3w.<\/p>\n

Pomy\u015bl o moim dzieci\u0144stwie: siostry
\nwci\u0105\u017c si\u0119 stroj\u0105 i czesz\u0105, a ja wol\u0119
\ngania\u0107 z kolegami. Tak to wygl\u0105da\u0142o.
\nPami\u0119tam poczucie, \u017ce nie jestem
\ndziewczynk\u0105 czy ch\u0142opcem,<\/p>\n

lecz kim\u015b pomi\u0119dzy. Wspomnienie prosi\u0105t
\nna podw\u00f3rzu, \u015bwiniobicia i zmywania naczy\u0144
\ndo dzi\u015b budzi we mnie wstr\u0119t. Ojciec uwa\u017ca\u0142,
\n\u017ce skoro ju\u017c ochrzcili mnie jako c\u00f3rk\u0119,
\nto mam nosi\u0107 sukienki i nie wolno mi rozrabia\u0107.<\/p>\n

Widzisz, nie potrafi\u0119 m\u00f3wi\u0107 o niczym innym.
\nKiedy tamten policjant mnie zatrzyma\u0142,
\ntrzeba by\u0142o po\u017cegna\u0107 si\u0119 ze sportem i w\u0142o\u017cy\u0107
\nm\u0119skie ubranie, inaczej czeka\u0142y mnie surowsze
\nkonsekwencje. Teraz te\u017c w ka\u017cdej chwili mog\u0119 trafi\u0107
\nza kratki. A tam za kogo mnie wezm\u0105? Za ch\u0142opaka
\nczy za dziewczyn\u0119? Czy pozwol\u0105 mi wybra\u0107
\np\u0142e\u0107 dr\u0119czycieli?<\/p>\n

Zosta\u0142em z rodzin\u0105 w Bremie i \u017cy\u0142em z tego,
\nczego nienawidzi\u0142em najbardziej.
\nZacz\u0105\u0142em rozumie\u0107, \u017ce lepiej jest by\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0105,
\nnawet je\u015bli w czasie wojny mia\u0142by pracowa\u0107 jako pomywacz.<\/p>\n

Heinz Ratjen<\/p>\n

(list pozostawiony w szufladzie)<\/em><\/p>\n

\u00a9 Copyright for the Polish translation by Daniel Warmuz<\/strong><\/h5>\n

\u00a0<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stella Walsh W szkole \u015bciga\u0142am si\u0119 z ch\u0142opakami, z powodu musku\u0142\u00f3w i grubego karku przezywali mnie byczkiem z Montany. Mia\u0142am powodzenie, zapraszano mnie na ta\u0144ce, ale to nie by\u0142 m\u00f3j \u015bwiat, najlepiej czu\u0142am si\u0119 w trakcie biegu. Przed olimpiad\u0105 w Los Angeles w 1932 ca\u0142ymi miesi\u0105cami obchodzi\u0142am urz\u0119dy, ale te gnojki wci\u0105\u017c przek\u0142ada\u0142y moje papiery […]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":2189,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[151],"tags":[143,141],"yoast_head":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\t\n\t\n\n\n\t\n