{"id":319,"date":"2020-09-29T14:13:35","date_gmt":"2020-09-29T12:13:35","guid":{"rendered":"https:\/\/rozstaje.art\/?p=319"},"modified":"2024-08-13T13:21:50","modified_gmt":"2024-08-13T11:21:50","slug":"cygan-ale-najpiekniejszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rozstaje.art\/be\/cygan-ale-najpiekniejszy\/","title":{"rendered":"Cygan, ale najpi\u0119kniejszy"},"content":{"rendered":"

MILENA: GRZ\u0104SKI GRUNT<\/strong><\/p>\n

Wiesz, \u017ce s\u0105 tylko dwa rodzaje pierwotnego l\u0119ku? Z natury cz\u0142owiek boi si\u0119 jedynie g\u0142o\u015bnych d\u017awi\u0119k\u00f3w i upadku. Serio, sprawd\u017a w internecie. Pozosta\u0142e miliony fobii zaszczepiaj\u0105 ci bliscy. Fakt, niekt\u00f3re chroni\u0105 przed niebezpiecze\u0144stwem. Ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 zmienia nasze \u017cycie w ponury \u017cart.<\/p>\n

Nawet teraz czuj\u0119 tw\u00f3j stres. Chcesz jak najszybciej sko\u0144czy\u0107 wywiad, a przecie\u017c ledwo zacz\u0119\u0142y\u015bmy. Boisz si\u0119, \u017ce zrezygnuj\u0119. Masz wra\u017cenie, \u017ce wola\u0142abym uciec od tego wszystkiego.<\/p>\n

Bo niby co? Za du\u017co smutku w tej historii. Za du\u017co mieszania mnie z b\u0142otem. W tej historii umieraj\u0105 ludzie. Trac\u0119 nawet t\u0119 odrobin\u0119, na kt\u00f3rej mi zale\u017cy. Ka\u017cdy normalny cz\u0142owiek chcia\u0142by od tego uciec, sama dobrze wiesz. Ale tylko to ma dla mnie jeszcze warto\u015b\u0107. Od dawna ju\u017c nie wybieram mi\u0119dzy szcz\u0119\u015bciem a rozpacz\u0105, teraz to kwestia nieszcz\u0119\u015bcia lub nico\u015bci. Zabij, ale wol\u0119 pierwsze.<\/p>\n

Twoi koledzy po fachu prawie codziennie przyje\u017cd\u017caj\u0105 albo dzwoni\u0105, pytaj\u0105, czy moim zdaniem to ju\u017c koniec, czy mog\u0105 mi zrobi\u0107 zdj\u0119cie przed domem, tylko jedna fotka, Mileno, sp\u00f3jrz w moj\u0105 stron\u0119, i czy pozna\u0142am rodziny zabitych, mo\u017ce wiem, sk\u0105d byli\u2026 Co mam do cholery na to odpowiedzie\u0107?<\/p>\n

Nawet nie z\u0142o\u015bci mnie, \u017ce nie interesuje ich ca\u0142a prawda. W\u015bciekam si\u0119, kiedy wykorzystuj\u0105 mnie, by poprawi\u0107 sobie humor. Chc\u0105 wiedzie\u0107, jak powinni wsp\u00f3\u0142czu\u0107. Ubzdurali sobie, \u017ce ich to dotyczy, a nagle zrobi\u0142o si\u0119 nieprzyjemnie. Potrzebuj\u0105 optymistycznej puenty, kt\u00f3r\u0105 b\u0119d\u0105 podsumowywa\u0107 niezr\u0119czne rozmowy na takie tematy.<\/p>\n

Co pani s\u0105dzi, Mileno, hm, jak pani widzi, Mileno, ha, poprosz\u0119 kr\u00f3ciutko, Mileno, jedno tylko zdanie, jak pani uwa\u017ca? Jak uwa\u017cam? Za ka\u017cdym razem, gdy wypowiadam na g\u0142os swoje my\u015bli, zyskuj\u0119 przynajmniej jednego przyjaciela i jednego wroga. W obu przypadkach z absolutnie fa\u0142szywych powod\u00f3w. W\u0142a\u015bnie to my\u015bl\u0119. Spieprzajcie.<\/p>\n

Jednak ty potraktowa\u0142a\u015b mnie inaczej. Powiedzia\u0142a\u015b, \u017ce chcesz pos\u0142ucha\u0107 tej historii, jakbym opowiada\u0142a j\u0105 samej sobie. To jest to, pomy\u015bla\u0142am. Dogadam si\u0119 z t\u0105 ma\u0142\u0105. Ale bez po\u015bpiechu, powoli. Licz\u0119, \u017ce b\u0119dziesz si\u0119 trzyma\u0107 umowy, nie przerywa\u0107. Oczekuj\u0119 te\u017c, \u017ce niekt\u00f3re kwestie zostan\u0105 mi\u0119dzy nami. Sp\u00f3jrz na mnie, tu chodzi o ludzkie \u017cycie, zrozum. Je\u015bli nie dasz rady, powiedz od razu. Nie mam ochoty traci\u0107 czasu. No dobra. W takim razie zdejmij kurtk\u0119, zrzu\u0107 buty, roz\u0142\u00f3\u017c si\u0119 wygodnie, \u015bci\u0105gnij pier\u015bcionki i bransoletki, a ja nalej\u0119 nam po kieliszku wina. Zapal, ja te\u017c zapal\u0119. O smutku nie da si\u0119 inaczej m\u00f3wi\u0107. To jak powr\u00f3t ukochanego.<\/p>\n

***<\/p>\n

\u017beby zrozumie\u0107, co si\u0119 w\u0142a\u015bciwie sta\u0142o, musisz wpierw dowiedzie\u0107 si\u0119 o pewnym z pozoru nieistotnym szczeg\u00f3le. Ziemia wok\u00f3\u0142 wsi jest grz\u0105ska, od zawsze troch\u0119 si\u0119 zapada. Ci\u0105gn\u0105 si\u0119 pod ni\u0105 dziesi\u0105tki kilometr\u00f3w sztolni, nikt ju\u017c nie pami\u0119ta, gdzie dok\u0142adnie prowadz\u0105. Rozmoczona przez deszcz albo zaorana zbyt g\u0142\u0119boko, osuwa si\u0119. S\u0142yszy si\u0119 czasem, \u017ce kto\u015b wpad\u0142 do rozpadliny na w\u0142asnym podw\u00f3rku, wstyd ludziom, gdy ich wyci\u0105gaj\u0105 stra\u017cacy.<\/p>\n

Z tym w\u0119glem to typowa medzimurska historia. S\u0142abej jako\u015bci i za ma\u0142o, nie warto by\u0142o za niego umiera\u0107. Urobisz si\u0119 po \u0142okcie, a ziemia nie oddaje, tylko zabiera. Zamkn\u0119li kopalnie po katastrofie w 1964 roku, kiedy pi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w zasypa\u0142o w komorze Pi\u0105ty Maj. Nikt ju\u017c nie wie, czemu si\u0119 tak nazywa\u0142a, za to wszyscy pami\u0119taj\u0105, co po\u0142kn\u0119\u0142a.<\/p>\n

M\u00f3wi\u0105, \u017ce sta\u0142o si\u0119 to przed \u015bwitem, \u0142oskot da\u0142o si\u0119 us\u0142ysze\u0107 daleko za wzg\u00f3rzem, poczu\u0107 g\u0142\u0119boko w brzuchu. Jak zakl\u0119ci, ludzie wyszli z dom\u00f3w i poszli przez pola, prosto z \u0142\u00f3\u017cek, do miejsca, kt\u00f3re wszystkim b\u00f3g wiec czemu wydawa\u0142o si\u0119 by\u0107 ponad naszymi ch\u0142opcami, zakopanymi g\u0142\u0119boko pod ziemi\u0105. Jedni stan\u0119li skamieniali, inni p\u0142akali, przeklinali, odgra\u017cali si\u0119 albo przyk\u0142adali uszy do ziemi, ale niekt\u00f3rzy\u2026 niekt\u00f3rzy zacz\u0119li kopa\u0107. Kopa\u0107, s\u0142yszysz? \u0141opatami, wiadrami, blaszanymi kubkami, go\u0142ymi r\u0119kami, ze zmartwia\u0142ymi spojrzeniami, na wp\u00f3\u0142 \u017cywi, jak lunatycy, jak op\u0119tani. Godzinami nikt nie mia\u0142 odwagi im powiedzie\u0107, \u017ce mog\u0105 kopa\u0107 do ko\u0144ca \u015bwiata, a nie odnajd\u0105 przysypanych, bo nawet je\u015bli si\u0119 nie udusili, to na pewno uton\u0119li, gdy\u017c Mura pod ziemi\u0105 przysz\u0142a po swoje.<\/p>\n

Dopiero nast\u0119pnego dnia o zmierzchu ostatni rozeszli si\u0119 do dom\u00f3w. Tylko, widzisz, to ju\u017c nie byli ci sami ludzie. Pi\u0119ciu uby\u0142o, co podzieli\u0142o nas na zawsze.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d nas s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy poddali si\u0119 rozpaczy. Inni machn\u0119li r\u0119k\u0105 albo zapragn\u0119li zemsty. Znajdziesz i takich, kt\u00f3rzy wtedy kopali. Ka\u017cdy st\u0105d nale\u017cy do jednej z tych grup.<\/p>\n

Wiesz, Sabolszczanie s\u0105 surowi, cz\u0119sto wyobra\u017cam sobie kamie\u0144 pokryty sk\u00f3r\u0105. Nie robi\u0105 rumoru wok\u00f3\u0142 codziennych problem\u00f3w. Gotowi na to, \u017ce ich bliscy mog\u0105 w ka\u017cdej chwili znikn\u0105\u0107, wpa\u015b\u0107 do dziury, kt\u00f3ra si\u0119 przed nimi otworzy. Ale te\u017c na nag\u0142e pojawienie si\u0119 nieznanego. W nich jakby\u2026 W nas jakby wci\u0105\u017c tli si\u0119 nadzieja, \u017ce ta pi\u0105tka wydosta\u0142a si\u0119 z drugiej strony, mo\u017ce troch\u0119 dalej, w lasach albo na p\u00f3\u0142nocy, i pojawi\u0105 si\u0119 kt\u00f3rej\u015b nocy jako cienie, zapukaj\u0105 swoim do drzwi, umyj\u0105 r\u0119ce, zdejm\u0105 buty, odzyskaj\u0105 spok\u00f3j. Raz na jaki\u015b czas m\u00f3wi si\u0119, \u017ce znowu kto\u015b widzia\u0142 mary chodz\u0105ce noc\u0105 albo wcze\u015bnie rano po wsi. Ale o tym \u0107\u015b\u015b, tylko p\u00f3\u0142szeptem.<\/p>\n

W Sabolszczaku ludzie znikaj\u0105 i pojawiaj\u0105 si\u0119, ot tak, po prostu, musisz to zrozumie\u0107. Znikaj\u0105 ci, co \u017cycia maj\u0105 za du\u017co, a pojawiaj\u0105 si\u0119 tacy, co go maj\u0105 niewiele. Podobnie by\u0142o ze mn\u0105.<\/p>\n

Kiedy po pi\u0119tnastu latach przyjecha\u0142am do Sabolszczaku, wraca\u0142am z du\u017co gorszego miejsca. Tak by nazwali je inni: obce miejsce. Dla mnie to by\u0142a rezygnacja i nieznane cia\u0142o. Nosz\u0119 je w sobie jak ostrze, k\u0142uj\u0105ce mnie od \u015brodka za ka\u017cdym razem, gdy o nim zapomn\u0119. Przez lata ani si\u0119 nie za\u015bmia\u0142am, ani nie zgi\u0119\u0142am do ko\u0144ca \u2013 wyobra\u017a to sobie. Prawdziwa Sabolszczanka.<\/p>\n

Tak.<\/p>\n

L\u017cej mi teraz, kiedy ju\u017c zacz\u0119\u0142y\u015bmy, wiesz? Istnieje pewnie ze sto powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych nigdy o tym nie opowiadam. I tylko jeden argument za: mo\u017ce zrzuc\u0119 z siebie cho\u0107 odrobin\u0119 ci\u0119\u017caru.<\/p>\n

Kiedy ju\u017c raz powiesz co\u015b takiego, wiesz, \u017ce twoje \u017cycie to czysta ekstaza.
\n.<\/span>
\nKristian Novak, Ciganin, ali najljep\u0161i<\/em>, Naklada OceanMore, Zagreb 2016, s. 5-7.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MILENA: GRZ\u0104SKI GRUNT Wiesz, \u017ce s\u0105 tylko dwa rodzaje pierwotnego l\u0119ku? Z natury cz\u0142owiek boi si\u0119 jedynie g\u0142o\u015bnych d\u017awi\u0119k\u00f3w i upadku. Serio, sprawd\u017a w internecie. Pozosta\u0142e miliony fobii zaszczepiaj\u0105 ci bliscy. Fakt, niekt\u00f3re chroni\u0105 przed niebezpiecze\u0144stwem. Ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 zmienia nasze \u017cycie w ponury \u017cart. Nawet teraz czuj\u0119 tw\u00f3j stres. Chcesz jak najszybciej sko\u0144czy\u0107 wywiad, a […]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":2174,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[150],"tags":[273,85,268],"yoast_head":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\t\n\t\n\n\n\t\n