{"id":2344,"date":"2020-12-15T22:21:40","date_gmt":"2020-12-15T21:21:40","guid":{"rendered":"https:\/\/rozstaje.art\/?p=2344"},"modified":"2021-01-28T21:15:10","modified_gmt":"2021-01-28T20:15:10","slug":"walizka-bez-dna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rozstaje.art\/be\/walizka-bez-dna\/","title":{"rendered":"Walizka bez dna"},"content":{"rendered":"

(fragment powie\u015bci\u00a0Magnetyzm<\/em>)<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

To by\u0142o bardzo upojne lato, jerzyki mi\u0119dzy budynkami krzycza\u0142y tak przejmuj\u0105co i melancholijnie, jakby kto\u015b im zap\u0119tli\u0142 w s\u0142uchawkach Hotel California<\/em>. Gad\u017cet upycha\u0142a podkoszulki i majtki do wys\u0142u\u017conej czarnej walizki. Spodnie od dresu Loszy Sma\u017conego wisia\u0142y malowniczo na por\u0119czy kanapy i pob\u0142yskiwa\u0142y plam\u0105 na kolanie. Jego zaschni\u0119ta szczoteczka do z\u0119b\u00f3w zosta\u0142a w \u0142azience. Przez telefon powiedzia\u0142 jej, \u017ceby si\u0119 nie martwi\u0142a, \u017ce wszystko z nim okej, \u017ce w nocy zabrali go nasi ch\u0142opcy, \u017ce ryje okopy, wi\u0119c niech jedzie sama. G\u0142os Loszy brzmia\u0142 cicho, przepraszaj\u0105co, w sumie jak zawsze, wi\u0119c Gad\u017cet nie potrafi\u0142a oceni\u0107 \u2013 prawd\u0119 m\u00f3wi, czy k\u0142amie.<\/p>\n

Upychanie ubra\u0144 nale\u017ca\u0142o do jej supermocy. Dziewczyna by\u0142a niezmiernie dumna, \u017ce tak wiele potrafi zmie\u015bci\u0107 w walizce, kt\u00f3ra bywa\u0142a ju\u017c i w Odessie, i w Chersoniu, a nawet w Wiedniu. Gad\u017cet dowiod\u0142a empirycznie, \u017ce opr\u00f3cz trzech wymiar\u00f3w istnieje jeszcze czwarty, i jakim\u015b cudem mog\u0105 w nim znika\u0107 upchni\u0119te ciuchy, by nast\u0119pnie \u2013 te\u017c cudem \u2013 wraca\u0107. O istnieniu tego wymiaru\u00a0 \u015bwiadczy\u0142a jej walizka. Biedny suwak zacina\u0142 si\u0119 i zgrzyta\u0142, a przed \u015bmierci\u0105 ratowa\u0142y go tylko zaciski koloru zgni\u0142ej zieleni.<\/p>\n

Ale, niestety, Gad\u017cet nie mia\u0142a mocy przywracania ludzi z czwartego wymiaru. Losza przepad\u0142 dwa dni temu. Wyszed\u0142 zabra\u0107 resztki towaru ze swojego straganu na przydworcowym bazarze: jakie\u015b sp\u0142awiki, haczyki, \u017cy\u0142ki. Zadzwoni\u0142 dopiero wczoraj wieczorem. Dziwne, bo nie na jej telefon, tylko na star\u0105 \u201ebabcin\u0105\u201d noki\u0119 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 im do rozm\u00f3w z babci\u0105 Loszy, kt\u00f3ra mia\u0142a innego operatora, mieszka\u0142a na Osiedlu Pa\u017adziernikowym i zabi\u0142 j\u0105 pocisk.<\/p>\n

Tamtego dnia G\u0142afira Pietrowna (tak nazywa\u0142a si\u0119 starsza pani) wsta\u0142a w\u0142a\u015bnie ze swojej sofy i posz\u0142a do kuchni pog\u0142o\u015bni\u0107 stary ko\u0142cho\u017anik. Pocisk zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c rozchyli\u0107 p\u0142atki stabilizator\u00f3w i szybowa\u0142, lekko pogwizduj\u0105c, w\u015br\u00f3d najwy\u017cej lataj\u0105cych ptak\u00f3w, powoli zmniejszaj\u0105c wysoko\u015b\u0107. Gdyby mia\u0142 oczy, m\u00f3g\u0142by zobaczy\u0107 zachwycaj\u0105cy krajobraz: s\u0142o\u0144ce wstawa\u0142o nad wielkim miastem, przedziera\u0142o si\u0119 przez dym ulatniaj\u0105cy si\u0119 z demonicznych komin\u00f3w, barwi\u0105c smog na czerwono, schlapywa\u0142o farb\u0119 na obro\u015bni\u0119te rzadkimi drzewami wierzcho\u0142ki ha\u0142d g\u00f3rniczych, pob\u0142yskiwa\u0142o w oknach wy\u017cszych pi\u0119ter nowych budynk\u00f3w, kt\u00f3re g\u00f3rowa\u0142y nad starymi i oblaz\u0142ymi sze\u015bcio- i dziesi\u0119ciopi\u0119trowymi blokami. Pocisk dojrza\u0142by te\u017c odleg\u0142\u0105 lini\u0119 horyzontu z ledwie widocznymi pasmami dr\u00f3g i zielonymi lasami, dym w okolicach lotniska, pierzaste chmury\u2026<\/p>\n

Ale nie mia\u0142 oczu, przebi\u0142 wi\u0119c najpierw cienk\u0105 warstw\u0119 lepkiej, rozgrzanej papy, nast\u0119pnie \u017celbetonowy strop strychu, uszkodzi\u0142 rur\u0119 centralnego ogrzewania, nastraszy\u0142 go\u0142\u0119bie na pi\u0119trze technicznym, ostatnim wysi\u0142kiem prze\u0142ama\u0142 op\u00f3r kolejnej warstwy betonu, by wreszcie z \u0142oskotem upa\u015b\u0107 na zapadni\u0119t\u0105, jeszcze ciep\u0142\u0105 sof\u0119, z kt\u00f3rej przed chwil\u0105 wsta\u0142a babcia G\u0142afira. Nie eksplodowa\u0142 jednak \u2013 od trzydziestu lat le\u017ca\u0142 w magazynie, wi\u0119c wybuchanie by\u0142o ponad jego si\u0142y, chocia\u017c, zapewne, bardzo by tego pragn\u0105\u0142.<\/p>\n

Gad\u017cet pozna\u0142a ca\u0142\u0105 histori\u0119 tego pocisku, gdy tylko przytkn\u0119\u0142a d\u0142o\u0144 do jego korpusu. D\u0142ugo wie\u017ali go kiepsk\u0105 drog\u0105, a kiedy otworzyli skrzyni\u0119, trafi\u0142 w ciep\u0142e r\u0119ce Wasyla, kt\u00f3ry zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 na ochotnika w Bojarce pod Kijowem, gdzie oczekiwa\u0142a go tr\u00f3jka dzieci i k\u0142\u00f3tliwa \u017cona. Wasyl przy\u0142o\u017cy\u0142 pocisk do pokrytych prochem obna\u017conych piersi. Zimny metal na kilka chwil dotkn\u0105\u0142 jego br\u0105zowych brodawek. Potem trafi\u0142 do mechanizmu \u0142adunkowego haubicy D-30 wyprodukowanej w 1978 roku. Czterdziestoo\u015bmioletni Myko\u0142a spod Chersonia (zostawi\u0142 warsztat samochodowy w gara\u017cu oraz pasiek\u0119 z pi\u0119tnastoma ulami) szybko dokona\u0142 oblicze\u0144, dotykaj\u0105c tablicy strzelniczej po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ym od tytoniu palcem, a Pawe\u0142 z Popasnej poci\u0105gn\u0105\u0142 za uchwyt mechanizmu odpalaj\u0105cego, troch\u0119 ju\u017c nad\u017carty przez rdz\u0119. Z domu Paw\u0142a nic nie zosta\u0142o, ca\u0142y sp\u0142on\u0105\u0142.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ale babcia Loszy nie umar\u0142a tamtego dnia, tylko dopiero po tygodniu. Dosta\u0142a z\u0142o\u015bliwego nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, a poniewa\u017c wszystkie szpitale by\u0142y przepe\u0142nione, odes\u0142ano j\u0105 do domu. Losza przywi\u00f3z\u0142 j\u0105 bia\u0142ym moskwiczem 412 wyprodukowanym w 1976 roku, kupionym jeszcze przez \u015bwi\u0119tej pami\u0119ci dziadka, i zani\u00f3s\u0142 na swoich ramionach na ostatnie, dziesi\u0105te pi\u0119tro, gdzie by\u0142o jej mieszkanie. Winda nie dzia\u0142a\u0142a ju\u017c drugi miesi\u0105c.<\/p>\n

Pocisk wci\u0105\u017c le\u017ca\u0142 na sofie otoczony wianuszkiem kawa\u0142k\u00f3w betonu i sztukatury oraz drobinek bia\u0142ej farby. Ze stabilizator\u00f3w zosta\u0142a bezkszta\u0142tna kupa \u017celastwa. Jednak sofa pozosta\u0142a prawie nietkni\u0119ta, cho\u0107 spod obicia wy\u0142azi\u0142a gdzieniegdzie lepka od up\u0142ywu czasu poliuretanowa wy\u015bci\u00f3\u0142ka.<\/p>\n

Starsza pani d\u0142ugo krzycza\u0142a w kuchni. Zabroni\u0142a Loszy dw\u00f3ch rzeczy: nie m\u00f3g\u0142 dotyka\u0107 pocisku i przewie\u017a\u0107 jej, G\u0142afiry, do jego i Gad\u017cet domu. Nie lubi\u0142a Gad\u017cet. Loszy zreszt\u0105 te\u017c. Lubi\u0142a swoje samotne \u017cycie w jednopokojowym mieszkanku z du\u017c\u0105 kuchni\u0105: prawie osiem metr\u00f3w. Losza po\u015bcieli\u0142 jej tam stare \u0142\u00f3\u017cko polowe, a dziur\u0119 w suficie salonu zas\u0142oni\u0142 kawa\u0142kiem dykty. I tak sobie mieszkali przez siedem dni: pani G\u0142afira, rocznik 1929, i pocisk haubicy D-30 wyprodukowany w fabryce amunicji w obwodzie Swierd\u0142owskim Rosyjskiej Federacyjnej Republiki Radzieckiej w 1980 roku. Babcia przewa\u017cnie le\u017ca\u0142a, bo kiedy pr\u00f3bowa\u0142a wsta\u0107, kr\u0119ci\u0142o jej si\u0119 w g\u0142owie. Pocisk te\u017c le\u017ca\u0142 cicho i spokojnie, bo jego g\u0142owa mog\u0142a eksplodowa\u0107 w ka\u017cdej chwili.<\/p>\n

Gad\u017cet przynios\u0142a zup\u0119 w litrowym s\u0142oiku i pur\u00e9e z kotletem w plastikowym opakowaniu. Kiedy pani G\u0142afira jad\u0142a i krzycza\u0142a, \u017ce Gad\u017cet to fatalna gospodyni, bo w kotlecie jest za du\u017co chrz\u0105stek, Gad\u017cet zajrza\u0142a do pokoju zajmowanego przez pocisk. Sta\u0142a przez chwil\u0119 w drzwiach, potem podesz\u0142a: w jaki\u015b dziwny spos\u00f3b pocisk j\u0105 przyci\u0105ga\u0142, tak jak wszystkie przedmioty z metalu. Po\u0142o\u017cy\u0142a d\u0142o\u0144 na jego ch\u0142odnej, wypalonej i odrapanej powierzchni.<\/p>\n

Pocisk mia\u0142 trafi\u0107 w wie\u017cyczk\u0119 czo\u0142gu T-72, kt\u00f3ry wczoraj przekroczy\u0142 ukrai\u0144sk\u0105 granic\u0119 od strony niewielkiego rosyjskiego miasteczka Gukowo wraz z kolumn\u0105 podobnych mu pojazd\u00f3w z zamazanymi wcze\u015bniej na chybcika numerami bocznymi. Teraz strzela\u0142 od czasu do czasu i manewrowa\u0142 w rejonie donieckiego lotniska zbudowanego przed trzema laty na Euro 2012. Ale jaka\u015b si\u0142a zamiast przyci\u0105gn\u0105\u0107 pocisk do wie\u017cyczki \u2013 odepchn\u0119\u0142a go od niej. Odskoczy\u0142, jakby mieli z czo\u0142giem jednakowe bieguny.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a9 Copyright for the Polish translation by <\/strong>Marcin Gaczkowski.<\/a><\/strong><\/h5>\n
Pierwotna wersja t\u0142umaczenia ukaza\u0142a si\u0119 w czasopi\u015bmie „eleWator” 2019, nr 4, s. 204\u2013207.<\/h5>\n
Wydanie ksi\u0105\u017ckowe: Petro Jacenko, Magnetyzm<\/em>, Warstwy, Wroc\u0142aw 2020.<\/h5>\n
Data publikacji na stronie: 15 grudnia 2020 roku.<\/h5>\n

 <\/p>\n

Pi\u0119\u0107 napi\u0119\u0107: ukrai\u0144sko-polska wirtualna antologia. Napi\u0119cie drugie \u2013 \u201eMagnetyzm\u201d:<\/strong><\/p>\n