![\"\"](\"https:\/\/rozstaje.art\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MJK32719_Olga_Tokarczuk_Pokot_Berlinale_2017-200x300.jpg\")
<\/p>\n
Jak informowa\u0142o Stowarzyszenie T\u0142umaczy Literatury<\/a>, stanem na 2019r. ksi\u0105\u017cki Tokarczuk ukaza\u0142y si\u0119 w 37 j\u0119zykach, w 193 t\u0142umaczeniach. Czy pierwszy Nobel dla Polki od 1996 r. wzmocni\u0142 zainteresowanie polsk\u0105 literatur\u0105 i sam\u0105 Olg\u0105 Tokarczuk? Postanowi\u0142em to sprawdzi\u0107 przez sie\u0107 \u015brodkowoeuropejskich t\u0142umaczy i literaturoznawc\u00f3w zaprzyja\u017anionych z grup\u0105 Rozstaje.art.<\/p>\n Najpierw jednak zajrza\u0142em w trendy Google. Por\u00f3wnuj\u0105c liczb\u0119 wyszukiwa\u0144 dotycz\u0105cych Tokarczuk i poprzedniej polskiej noblistki Wis\u0142awy Szymborskiej, dowiemy si\u0119, \u017ce to ta druga (w okresie od 2004 do dzi\u015b) w skali \u015bwiatowej przyci\u0105gn\u0119\u0142a do siebie wi\u0119cej uwagi. Momentem, w kt\u00f3rym najwi\u0119cej os\u00f3b pyta\u0142o Google o krakowsk\u0105 poetk\u0119 by\u0142o jej odej\u015bcie. Liczba wyszukiwa\u0144 dotycz\u0105cych Olgi Tokarczuk \u201cwystrzeli\u0142a\u201d natomiast w pa\u017adzierniku 2019, mimo to nie doganiaj\u0105c w og\u00f3lnym podrachunku Szymborskiej.<\/p>\n Zainteresowanie noblistk\u0105 z 1996 jest wi\u0119ksze w obu Amerykach, za to Tokarczuk jest popularniejsza w Europie, szczeg\u00f3lnie w Niemczech, Francji, Ukrainie i Rosji (ale nie np. w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i na Litwie). To by\u0107 mo\u017ce tylko ciekawostka, ale mo\u017ce i wskaz\u00f3wka. Co mo\u017ce nam podpowiada\u0107? Co\u015b o pozytywach bezpo\u015bredniej promocji w krajach nam geograficznie bli\u017cszych – na targach ksi\u0105\u017cki, w\u015br\u00f3d t\u0142umaczy, zaprzyja\u017anionych wydawc\u00f3w?<\/p>\n Przejd\u017amy jednak do nowych \u015blad\u00f3w i informacji z literackiego \u015bwiata dotycz\u0105cych Tokarczuk. W 2020 premierowo ukaza\u0142 si\u0119 tam przek\u0142ad \u201cKsi\u0105g Jakubowych\u201d. Jak napisa\u0142 mi Andrij Bondar, ukrai\u0144ski pisarz i t\u0142umacz m.in. z j\u0119zyka polskiego, na sukcesie jej promocji zawa\u017cy\u0142y jednak wzgl\u0119dy pozaliterackie tj. pandemia COVID. Autorka mia\u0142a pojawi\u0107 si\u0119 osobi\u015bcie na dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych targach literackich: Ksi\u0105\u017ckowym Arsenale w Kijowie i Forum Wydawc\u00f3w we Lwowie.<\/p>\n \u201cKsi\u0119gi\u2026\u201d ukaza\u0142y si\u0119 mimo to i s\u0105 tam czytane. \u201cWida\u0107, \u017ce w ukrai\u0144skim segmencie Facebook i Instagramu o tej ksi\u0105\u017cce m\u00f3wi si\u0119 coraz g\u0142o\u015bniej<\/i> – twierdzi Bondar – Z grubymi powie\u015bciami tak ju\u017c jest, \u017ce potrzebuj\u0105 wnikliwego i d\u0142ugotrwa\u0142ego czytania. Tak naprawd\u0119 ksi\u0105\u017cka pojawi\u0142a si\u0119 u nas tylko trzy miesi\u0105ce temu, w czasie zamkni\u0119tych ksi\u0119garni. Zainteresowanie ni\u0105 dopiero si\u0119 rozkr\u0119ca\u201d<\/i>.<\/p>\n M\u00f3j rozm\u00f3wca zwr\u00f3ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na ukrai\u0144skie aspekty powie\u015bci. Wg niego, mog\u0105 one pom\u00f3c w przyci\u0105gni\u0119ciu uwagi tamtejszych czytelnik\u00f3w do pisarstwa Tokarczuk, gdy\u017c dla jednych interesuj\u0105cym b\u0119dzie sprawdzenie, jak opisano ich rodzinne strony, a dla drugich swoist\u0105 zabaw\u0105 b\u0119dzie szukanie nie\u015bcis\u0142o\u015bci i \u201cdelektowanie si\u0119 lepsz\u0105 [od autorki] wiedz\u0105<\/i>\u201d. Bondar na koniec rozmowy doda\u0142, \u017ce mimo trudno\u015bci, ma nadziej\u0119, \u017ce \u201cksi\u0105\u017cka ta wejdzie do klasyki \u015bwiatowej i wtedy ukrai\u0144ski czytelnik po prostu nie b\u0119dzie mia\u0142 innego wyj\u015bcia ni\u017c j\u0105 przeczyta\u0107<\/i>\u201d.<\/p>\n Dalej skierowa\u0142em swe (internetowe) kroki do t\u0142umacza powie\u015bci Ostapa S\u0142ywynskiego, autora przek\u0142adu \u201cBiegun\u00f3w\u201d i \u201cKsi\u0105g…\u201d. Jak zaznaczy\u0142, kontekst ukrai\u0144ski pomaga\u0142 w przek\u0142adzie, cho\u0107 temat zosta\u0142 pokazany pod innym, ni\u017c znany ukrai\u0144skiemu czytelnikowi, k\u0105tem: z punktu widzenia polskiej historiografii, do kt\u00f3rej si\u0119ga\u0142a autorka oraz z perspektywy wschodnioeuropejskich \u017byd\u00f3w. St\u0105d inne spojrzenie np. na powstanie Bohdana Chmielnickiego (w ukrai\u0144skim nauczaniu historii jest to wojna wyzwole\u0144cz\u0105, w polskiej antypa\u0144stwowy bunt, a w \u017cydowskiej: \u201cpogrom, tak okrutny, \u017ce mia\u0142by po nim nasta\u0107 koniec \u015bwiata<\/i>\u201d – przypomina S\u0142ywynski).<\/p>\n No, i na koniec, ciekawostka dla t\u0142umaczy. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w trudno\u015bci translatorskich, o kt\u00f3rych napisa\u0142 mi S\u0142ywynski by\u0142 moment, w kt\u00f3rym ksi\u0105dz zwraca si\u0119 do prostych ludzi ich mow\u0105 – po ukrai\u0144sku. U\u017cywa tam s\u0142owa \u201cludyny<\/em>\u201d (nieco przekr\u0119caj\u0105c normatywny ukrai\u0144ski\u00a0 wariant). T\u0142umacz chcia\u0142 zachowa\u0107 obco\u015b\u0107 sformu\u0142owania i zastosowa\u0142 tu zwrot: „mentschn<\/em>„. S\u0142ywynski wyja\u015bnia swoj\u0105 decyzj\u0119: \u201cCa\u0142kiem dobrze m\u00f3g\u0142 przecie\u017c do bazarowego t\u0142umu krzykn\u0105\u0107 w jidysz\u201d.<\/p>\n Nad Dunajem i Cis\u0105, jak napisa\u0142a mi polonistka Viktoria Vas, Tokarczuk pojawia\u0142a si\u0119 od lat, jednak od 2014 roku, jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 nie by\u0142a nale\u017cycie promowana i nowe powie\u015bci nie cieszy\u0142y si\u0119 dobrymi wzgl\u0119dami u wydawc\u00f3w. Od czasu Nobla braki s\u0105 nadrabiane.<\/p>\n \u201cOpowiadania bizarne\u201d zosta\u0142y opublikowane na W\u0119grzech jeszcze przed otrzymaniem przez Tokarczuk g\u0142\u00f3wnej literackiej nagrody \u015bwiata. Ukaza\u0142y si\u0119 w ma\u0142ym wydawnictwie Vince i dzi\u015b jak pisze w jednym z artyku\u0142\u00f3w Vas: \u201cje\u015bli kto\u015b teraz wejdzie do dowolnej w\u0119gierskiej ksi\u0119garni, to znajdzie w niej t\u0119 jedyn\u0105 dost\u0119pn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Tokarczuk<\/i>\u201d. W przygotowaniu s\u0105 jednak kolejne – w 2020 W\u0119grzy publikuj\u0105 powie\u015b\u0107 \u201cProwad\u017a sw\u00f3j p\u0142ug przez ko\u015bci umar\u0142ych\u201d i przygotowuj\u0105 \u201cKsi\u0119gi Jakubowe\u201d (na 2021 r.), a tak\u017ce pracuj\u0105 nad \u201cBiegunami\u201d.<\/p>\n Na ci\u0105g dalszy opowie\u015bci o t\u0142umaczeniach Tokarczuk zapraszam w 2. cz\u0119\u015bci artyku\u0142u<\/a>.<\/p>\n Maciej Piotrowski<\/em><\/p>\n <\/p>\n Fot. By Martin Kraft – Own work, CC BY-SA 3.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=58367725<\/em><\/p>\n Zrealizowano w ramach programu stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego \u2013 Kultura w sieci<\/em><\/p>\nGOOGLE<\/b><\/h3>\n
<\/h3>\n
UKRAINA<\/b><\/h3>\n
W\u0118GRY<\/b><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/rozstaje.art\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/stypendium_czerwona1.jpg\")
<\/p>","protected":false},"featured_media":1785,"template":"","yoast_head":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\t\n\t\n\n\n\t\n